Шүүхэд баярлалаа сэдвээр
2015-03-17 14:24:36 | 273Шүүхэд баярлалаа
Монгол Улсын шүүхийн 2025 оны үйл ажиллагаа нь хууль дээдлэх ёс, иргэдийн эрхийг хамгаалах чиглэлээр тодорхой ахиц гаргасан үе болж байна. Энэ жилийн хувьд шүүхийн системд хийгдсэн шинэчлэл, гаргасан шийдвэрүүд нь нийгмийн хариуцлага, шударга ёсны зарчмыг бэхжүүлэхэд чухал хувь нэмэр орууллаа.
Нэг. Шүүхийн эрх зүйн орчин ба хууль тогтоомжийн хэрэгжилт
Монгол Улсын шүүхийн үйл ажиллагаа нь **“Шүүхийн тухай хууль” (2025 оны нэмэлт өөрчлөлттэй)-ийн 4.1.2-т заасан “Шүүхийн бие даасан байдал, шүүгчийн хараат бус байдлыг хангах” зарчимд суурилагдсан. Энэ хуулийн хүрээнд 2025 онд шүүхийн цахим системийн хөгжүүлэлт, хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацааны нарийвчлал, шүүгчийн мэргэжлийн ёс зүйн хяналтыг сайжруулах чиглэлээр тодорхой арга хэмжээнүүд авч хэрэгжүүлсэн. Тухайлбал, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль-ийн 30.1-д заасан "цахим нотлох баримтын хэрэглээ" заалтыг шинэчилсэн бөгөөд энэ нь хэргийн үнэн зөв шийдвэрлэлтэд дэвшил авчирсан байна.
Хоёр. Иргэдийн эрхийг хамгаалсан тохиолдлууд ба статистик
2025 оны байдлаар Монгол Улсын шүүхээр нийт 120 мянган хэрэг хянан шийдвэрлэсэн бөгөөд үүний 85% нь иргэний хэрэг байна. Үүнд хөдөлмөрийн маргаан, гэр бүлийн хүчирхийллийн хэргүүд давамгайлжээ. Хүүхдийн эрхийг хамгаалах тухай хууль-ийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд шүүхүүд 2025 онд 15 мянган хүүхдийн эрхтэй холбоотой хэргийг шийдвэрлэсэн нь өмнөх онтой харьцуулахад 20%-ийн өсөлт үзүүлсэн байна. Мөн “Нийтийн албаны тухай хууль”-ийн дагуу авлигын хэргийг мөрдөн шалгах явцад илэрсэн зөрчилд 35 албан тушаалтанд сахилгын шийтгэл оноосон нь төрийн албаны хариуцлагыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн алхам болсон.
Гурав. Шүүхийн шинэчлэлийн үр дүн ба цаашдын зорилт
Шүүхийн шинэчлэлийн хүрээнд 2025 онд цахим шүүхийн системийг улсын хэмжээнд нэвтрүүлж, 95% иргэн цахимаар өргөдөл гомдлоо гаргах боломжтой боллоо. Энэ нь хүнд суртал, авлигыг бууруулахад эерэг нөлөө үзүүлсэн төдийгүй шүүхийн үйлчилгээг иргэдэд хүртээмжтэй болгосон. Мөн Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2025 оны 2-р сарын 14-ний өдрийн Дунд суудлын хуралдаанаар Шүүхийн тухай хуулийн 47.6 дахь хэсэгтэй холбоотой маргааныг шийдвэрлэж, “Шүүгчийн насны хязгаарыг 55 наснаас 65 нас болгох” заалтын Үндсэн хууль зөрчсөн эсэхийг тогтоосон нь хуулийн хэрэгжилтийн тогтвортой байдлыг баталгаажуулсан томоохон шийдвэр болсон.Энэ удаагийн хэвлэлийн бага хурлын үеэр танилцуулсан Шүүхийн цахим сангийн үйлчилгээнд RFID технологийг нэвтрүүлэх боломжийн талаар онцолъё. "How to get RFID" асуултад хариулахад, RFID чип, карт, уншигч төхөөрөмжийг цахим худалдааны платформ (tian jun, eBay) эсвэл мэргэжлийн технологийн компаниуд (Alien Technology, Impinj)-аас авах боломжтой. "Where can I get RFID" гэдэгт мөн дотоодын технологийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, шуудангийн үйлчилгээнд ашигладаг бүтээгдэхүүнээс сонгох хэрэгтэй.
Шүүхийн шийдвэрүүдийг аюулгүй хадгалахад "Best RFID Blocking Card" чухал үүрэгтэй. Эдгээр картууд нь RFID дохиог хааж, хувийн мэдээллийг хакердахаас сэргийлдэг бөгөөд алтлаг эсвэл металл гадаргуутай, стандарт картны хэмжээтэйг сонгох нь хамгийн үр дүнтэй.
Мөн "How to Copy RFID Card to iPhone" технологийн талаар дурдахад, iPhone-ийн NFC функцийг ашиглан зарим RFID картын мэдээллийг хуулбарлах боломжтой. Гэхдээ зөвхөн өөрийн картыг хуулбарлах, хууль ёсны зөвшөөрөлтэй байх шаардлагатай.
Харин "rfid for asset tracking" системийг шүүхийн эд хөрөнгийн бүртгэл, архивын материалын хяналтанд нэвтрүүлснээр хэрэг шийдвэрлэх үйл явцын ил тод байдлыг сайжруулж байна. Жишээлбэл, "чай" үйлдвэрлэлийн салбарт ч мөн RFID технологийг ашиглан түүхий эд, бүтээгдэхүүний гарал үүслийг хянах, хуурамч бүтээгдэхүүнээс сэргийлэх туршилтуудыг хэрэгжүүлж байна.
Ийнхүү RFID технологи нь шүүхийн цахим сангийн аюулгүй байдал, хэрэглэгчийн хялбар байдлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ хууль эрх зүйн салбарт тэргүүлэх технологи болон хөгжиж байна.
Дүгнэлт
2025 оны байдлаар Монгол Улсын шүүхийн үйл ажиллагаа нь хууль дээдлэх ёс, хүний эрхийг хамгаалах чиглэлээр тодорхой үр дүн гаргасан хэдий ч шүүхийн ачааллыг бууруулах, цахим системийн аюулгүй байдлыг хангах, шүүгчдийн мэргэжлийн ур чадварыг дээшлүүлэх шаардлага хэвээр байна. Цаашид “Төрөөс шүүхийн талаар баримтлах бодлого” (2026-2030)-ын хүрээнд шүүхийн бие даасан байдлыг бэхжүүлэх, иргэдийн итгэлийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн арга хэмжээнүүдийг үргэлжлүүлэх шаардлагатай.