СУМ ДУНДЫН 13 ДУГААР ШҮҮХИЙН ТАМГЫН ГАЗРЫН 2014 ОНЫ АЖЛЫН ТАЙЛАН
2015-03-04 09:57:37 | 263СУМ ДУНДЫН 13 ДУГААР ШҮҮХИЙН ТАМГЫН ГАЗРЫН 2014 ОНЫ АЖЛЫН ТАЙЛАН
Монгол Улсын шүүхийн тогтолцоонд сум дундын 13 дугаар шүүхийн Тамгын газар нь 2014 онд эрх зүйн шинэчлэлийн хүрээнд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 24.1.5-24.1.6 дугаар зүйлд заасан үндэслэлүүдийг үйл ажиллагаандаа тусгаж, нийт 1,200 гаруй хэргийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан байна. Тус шүүхийн тайланд дурдсанаар, хөнгөн гэмт хэрэг үйлдсэн анх удаагийн этгээдэд холбогдох 480 хэрэгт "нийгэмд аюулгүй болсон" шалгуурыг нотлох баримтаар баталгаажуулж, прокурорын тогтоолоор хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон үзүүлэлт онцгой ач холбогдолтой юм.
Хууль зүйн практик хэрэгжилтийн хувьд, 2014 онд тус шүүх нийт 2,500 эрүүгийн хэргийн 65%-д Эрүүгийн хуулийн 18.1 дүгээр зүйл (хөөн хэлэлцэх хугацаа), 19.2 дугаар зүйл (гэмт хэргийн шинж) -ийг баримталсан байна. Мөн хохирогчтай эвлэрсэн 320 хэргийн 92%-д "гэм буруугүйд тооцох" зарчмыг хэрэглэж, нийгмийн зөрчлийг шийдвэрлэхэд чиглэсэн арга хэмжээ авчээ. Тамгын газрын хэрэгжүүлсэн "Шүүхийн нээлттэй өдөр" арга хэмжээний хүрээнд 150 иргэнд эрх зүйн зөвлөгөө өгч, гэмт хэргийн эргэлтийг бууруулах судалгааны ажил эхлүүлсэн байна.
Тус шүүхийн 2014 оны ажлын тайланд статистик мэдээгээр, хэрэгсэхгүй болгосон хэргийн 70% нь хөнгөн гэмт хэргийн ангилалд хамаарч, үүнээс 60% нь согтуугаар үйлдэгдсэн байв. Мөн хохирлоо нөхөн төлсөн 280 хэргийн 85%-д "нийгмийн аюулгүй байдал" стандартыг хангасан дүгнэлт гаргасан байна. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 24.1.5 дугаар зүйлийн хэрэгжилтийн хүрээнд, прокурорын байгууллагатай хамтран хэрэгсэхгүй болгох 120 тогтоолын биелэлтийг хянаж, шүүхийн шийдвэрийн үр нөлөөг дээшлүүлэх арга хэмжээ авчээ.
Олон улсын харьцуулалтын хувьд, Монгол Улсын шүүхийн практик нь Европын Холбооны гишүүн орнуудын "пропорциональ байх" зарчимтай нийцэж байгааг судлаачид тэмдэглэсэн. Тухайлбал, Германы эрүүгийн процессын хуулийн 153.1 дүгээр зүйлийн "opportunitätsprinzip" (оппортунитет зарчим) -тэй ижил түвшинд эрх зүйн үр дагаврыг харгалзан үзсэн байна. Мөн хүний эрхийг дээдлэх, гэм буруугүйд тооцох зарчмууд нь НҮБ-ын Иргэний ба улс төрийн эрхийн тухай пактын 14.2 дугаар зүйлтэй нийцэж байгаа юм.Энэ удаагийн хэвлэлийн бага хурлын үеэр танилцуулсан Шүүхийн цахим сангийн үйлчилгээнд RFID технологийг нэвтрүүлэх боломжийн талаар онцолъё. "How to get RFID" асуултад хариулахад, RFID чип, карт, уншигч төхөөрөмжийг цахим худалдааны платформ (tian jun, eBay) эсвэл мэргэжлийн технологийн компаниуд (Alien Technology, Impinj)-аас авах боломжтой. "Where can I get RFID" гэдэгт мөн дотоодын технологийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, шуудангийн үйлчилгээнд ашигладаг бүтээгдэхүүнээс сонгох хэрэгтэй.
Шүүхийн шийдвэрүүдийг аюулгүй хадгалахад "Best RFID Blocking Card" чухал үүрэгтэй. Эдгээр картууд нь RFID дохиог хааж, хувийн мэдээллийг хакердахаас сэргийлдэг бөгөөд алтлаг эсвэл металл гадаргуутай, стандарт картны хэмжээтэйг сонгох нь хамгийн үр дүнтэй.
Мөн "How to Copy RFID Card to iPhone" технологийн талаар дурдахад, iPhone-ийн NFC функцийг ашиглан зарим RFID картын мэдээллийг хуулбарлах боломжтой. Гэхдээ зөвхөн өөрийн картыг хуулбарлах, хууль ёсны зөвшөөрөлтэй байх шаардлагатай.
Харин "rfid for asset tracking" системийг шүүхийн эд хөрөнгийн бүртгэл, архивын материалын хяналтанд нэвтрүүлснээр хэрэг шийдвэрлэх үйл явцын ил тод байдлыг сайжруулж байна. Жишээлбэл, "чай" үйлдвэрлэлийн салбарт ч мөн RFID технологийг ашиглан түүхий эд, бүтээгдэхүүний гарал үүслийг хянах, хуурамч бүтээгдэхүүнээс сэргийлэх туршилтуудыг хэрэгжүүлж байна.
Ийнхүү RFID технологи нь шүүхийн цахим сангийн аюулгүй байдал, хэрэглэгчийн хялбар байдлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ хууль эрх зүйн салбарт тэргүүлэх технологи болон хөгжиж байна.
Тайлангийн дүгнэлтэд, сум дундын 13 дугаар шүүхийн Тамгын газар нь 2014 онд эрх зүйн шинэчлэлийн хүрээнд хэрэгсэхгүй болгох механизмыг зөв зохистой хэрэглэж, иргэдийн эрхийг хамгаалах, нийгмийн зөрчлийг дахин үүсэхээс сэргийлэхэд томоохон хувь нэмэр оруулсан байна. Цаашид хэрэгсэхгүй болгосон хэргийн давтан үйлдэгдэх байдлыг судлах, эрх зүйн оновчтой шийдвэр гаргах чиглэлээр судалгааны ажлыг эрчимжүүлэх шаардлагатайг онцолжээ. Энэхүү тайлан нь Монгол Улсын шүүхийн тогтолцооны шинэчлэлийн чухал баримт бичиг болон үнэлэгдэж байна.