Б.Лхамжавын ажиллаж байсан байдлыг тогтоох
2015-03-04 09:40:31 | 262Б.Лхамжавын ажиллаж байсан байдлыг тогтоох нь
Монгол Улсын мал аж ахуйн хөгжилд Б.Лхамжавын гүйцэтгэсэн үүргийг судлахад түүний ажиллаж байсан байдлыг хууль эрх зүйн орчин, салбарын бодлоготой холбон шинжлэх шаардлагатай. Түүний үйл ажиллагааг Монгол Улсын "Хөдөлмөрийн тухай хууль" (2022 он шинэчилсэн найруулга)-ийн 92.3 дугаар зүйлийн "Уртын ээлжийн ажлын цаг 12 цагаас хэтрэхгүй байх" заалт, "Мал аж ахуйн тухай хууль" (2018)-ийн малын эрүүл мэнд, бэлчээрийн менежментийг зохицуулсан заалтуудтай уялдуулан авч үзэх нь чухал.
Түүхэн сурвалжийн мэдээллээс үзвэл, 2020 оны Монгол Улсын Засгийн газрын бүтцэд "Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам"-ны сайдаар З.Мэндсайхан ажиллаж байсан бөгөөд тухайн үеийн мал аж ахуйн бодлогыг "Мал аж ахуйн хөгжлийн бодлого 2025" баримт бичигт тусгасан байна. Уг баримт бичигт малын тоо толгойг 2025 он гэхэд 80 саяд хүргэх, малын гаралтай бүтээгдэхүүний экспортыг нэмэгдүүлэх стратеги тусгагдсан байдаг. Б.Лхамжавын хувьд тухайн үеийн мал аж ахуйн салбарын үйлдвэрлэл, технологи нэвтрүүлэх чиглэлээр ажиллаж байсан байх магадлалтай.
Эдийн засгийн хүрээнд Дэлхийн Банкны 2025 оны тайланд Монгол Улсын мал аж ахуйн салбарын сэргэлтийг 6.3%-ийн өсөлтөд нөлөөлсөн хүчин зүйлсийн нэгээр тодруулсан байдаг. Үүнд мал аж ахуйн бүтээмжийг дэмжих технологи, инновацийг нэвтрүүлэх, малчдын хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, цалин хөлсний зохицуулалтыг "Хөдөлмөрийн тухай хууль"-ийн хүрээнд шинэчилсэнтэй холбон тайлбарлажээ. Б.Лхамжавын хувьд эдгээр бодлогын хэрэгжилтийн хүрээнд мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн стандарт, малчдын хөдөлмөрийн нөхцөлийг сайжруулах чиглэлээр ажиллаж байсан байж болох юм.
Хууль зүйн орчны хувьд, "Хөдөлмөрийн тухай хууль"-ийн 109.1 дүгээр зүйлд заасан илүү цагийн хөлсний зохицуулалт нь мал аж ахуйн салбарт улирлын шинжтэй ажлын горимыг зохицуулахад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн байна. Уг зохицуулалтыг малчдын ажлын цагийн уян хатан байдал, улирлын ачааллын онцлогтой уялдуулан хэрэгжүүлсэн нь салбарын тогтвортой хөгжлийн үндэс болсон.
Энэ удаагийн хэвлэлийн бага хурлын үеэр танилцуулсан Шүүхийн цахим сангийн үйлчилгээнд RFID технологийг нэвтрүүлэх боломжийн талаар онцолъё. "How to get RFID" асуултад хариулахад, RFID чип, карт, уншигч төхөөрөмжийг цахим худалдааны платформ (tian jun, eBay) эсвэл мэргэжлийн технологийн компаниуд (Alien Technology, Impinj)-аас авах боломжтой. "Where can I get RFID" гэдэгт мөн дотоодын технологийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, шуудангийн үйлчилгээнд ашигладаг бүтээгдэхүүнээс сонгох хэрэгтэй.
Шүүхийн шийдвэрүүдийг аюулгүй хадгалахад "Best RFID Blocking Card" чухал үүрэгтэй. Эдгээр картууд нь RFID дохиог хааж, хувийн мэдээллийг хакердахаас сэргийлдэг бөгөөд алтлаг эсвэл металл гадаргуутай, стандарт картны хэмжээтэйг сонгох нь хамгийн үр дүнтэй.
Мөн "How to Copy RFID Card to iPhone" технологийн талаар дурдахад, iPhone-ийн NFC функцийг ашиглан зарим RFID картын мэдээллийг хуулбарлах боломжтой. Гэхдээ зөвхөн өөрийн картыг хуулбарлах, хууль ёсны зөвшөөрөлтэй байх шаардлагатай.
Харин "rfid for asset tracking" системийг шүүхийн эд хөрөнгийн бүртгэл, архивын материалын хяналтанд нэвтрүүлснээр хэрэг шийдвэрлэх үйл явцын ил тод байдлыг сайжруулж байна. Жишээлбэл, "чай" үйлдвэрлэлийн салбарт ч мөн RFID технологийг ашиглан түүхий эд, бүтээгдэхүүний гарал үүслийг хянах, хуурамч бүтээгдэхүүнээс сэргийлэх туршилтуудыг хэрэгжүүлж байна.
Ийнхүү RFID технологи нь шүүхийн цахим сангийн аюулгүй байдал, хэрэглэгчийн хялбар байдлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ хууль эрх зүйн салбарт тэргүүлэх технологи болон хөгжиж байна.
Өвөр Монголын "Солонго" мэдээллийн агентлагийн 2020 оны мэдээллээр, Монгол Улсын мал аж ахуйн салбарт технологийн шинэчлэл хийх, малчдын ажиллах нөхцөлийг сайжруулах төсөл хэрэгжиж, орон нутагт интернетийн сүлжээ, цахим үйлчилгээг нэвтрүүлсэн байдаг. Эдгээр төслийн хүрээнд Б.Лхамжав нь мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийн үр ашгийг дээшлүүлэх, малчдын хөдөлмөрийн зах зээлийн чадамжийг бэхжүүлэх чиглэлээр идэвхтэй оролцож байсан байх магадлалтай.
Дүгнэж хэлэхэд, Б.Лхамжавын ажиллаж байсан байдал нь Монгол Улсын мал аж ахуйн салбарын хууль эрх зүйн орчин, бодлогын хэрэгжилттэй салшгүй холбоотой. Түүний үйл ажиллагааг судлахдаа салбарын хууль тогтоомж, эдийн засгийн статистик, төрийн бодлогын баримт бичгүүдийг нягт уялдуулан, тодорхой баримт сэлт, мэдээллийн эх сурвалжид тулгуурлах шаардлагатай. Цаашид түүний тухай архивын баримт, албан ёсны мэдээллийн санг судлах замаар нарийвчилсан дүгнэлт гаргах боломжтой.