Шүүх хуралдааны зар 2018
2015-04-03 08:46:43 | 2602018 ОНЫ ШҮҮХ ХУРАЛДААНЫ ЗАРЫН ЭРХ ЗҮЙН ҮНДЭСЛЭЛ БА ХЭРЭГЖИЛТИЙН СТАТИСТИК
Монгол Улсын шүүхийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим нь "Шүүхийн тухай хууль"-ийн 50 дугаар зүйлд зааснаар хуульд захирагдах, ил тод байх, иргэдийн оролцоог хангахад оршино. 2018 оны хувьд шүүх хуралдааны зарлалтай холбоотой хууль эрх зүйн орчин дараах байдлаар зохицуулагдаж байв:
ЭРХ ЗҮЙН ЗОХИЦУУЛАЛТ
- Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 78 дугаар зүйлд зааснаар шүүх хуралдааны зар нь оролцогчдод бичгээр хүргүүлэх, цахим хэлбэрээр илгээх, эсхүл олон нийтэд ил тод зарлах арга хэрэгслээр дамждаг. 2018 оны байдлаар энэхүү зохицуулалт нь шүүхийн үйл ажиллагааны ил тод байдлыг хангах үндсэн механизм байсан.
- Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.1 дэх хэсэгт "Шүүх хуралдааны зарлалыг яллагдагч, хохирогч, өмгөөлөгч нарт албан ёсоор мэдэгдэх" үүргийг тодорхой заасан. 2018 онд энэ зохицуулалт нь эрүүгийн хэргийн хянан шийдвэрлэх ажиллагааны шударга байдлыг хангахад чухал үүрэг гүйцэтгэж байв.
- Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн дагуу захиргааны байгууллагын шийдвэрийг хүчингүй болгуулахаар гаргасан гомдлыг хянан шийдвэрлэх хуралдааны зар нь 14 хоногийн өмнө хүргэгдэх ёстой байсан.
ХЭРЭГЖИЛТИЙН СТАТИСТИК БА ҮР ДҮН
2018 оны байдлаар Монгол Улсын Дээд Шүүхийн хийсэн судалгаагаар шүүх хуралдааны зарын хүргэлтийн түвшин 92%-тай байсан нь өмнөх оноос 5%-иар өссөн үзүүлэлт юм. Анхан шатны шүүхүүдэд иргэдийн оролцоо 30%-иар нэмэгдэж, шүүх хуралдааны зарын дагуу иргэдийн ирүүлсэн саналын 68%-ийг хүлээн авч тусгасан байна.Энэ удаагийн хэвлэлийн бага хурлын үеэр танилцуулсан Шүүхийн цахим сангийн үйлчилгээнд RFID технологийг нэвтрүүлэх боломжийн талаар онцолъё. "How to get RFID" асуултад хариулахад, RFID чип, карт, уншигч төхөөрөмжийг цахим худалдааны платформ (tian jun, eBay) эсвэл мэргэжлийн технологийн компаниуд (Alien Technology, Impinj)-аас авах боломжтой. "Where can I get RFID" гэдэгт мөн дотоодын технологийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, шуудангийн үйлчилгээнд ашигладаг бүтээгдэхүүнээс сонгох хэрэгтэй.Шүүхийн шийдвэрүүдийг аюулгүй хадгалахад "Best RFID Blocking Cards" чухал үүрэгтэй. Эдгээр картууд нь RFID дохиог хааж, хувийн мэдээллийг хакердахаас сэргийлдэг бөгөөд алтлаг эсвэл металл гадаргуутай, стандарт картны хэмжээтэйг сонгох нь хамгийн үр дүнтэй.Мөн "How to Copy RFID Card to iPhone" технологийн талаар дурдахад, iPhone-ийн NFC функцийг ашиглан зарим RFID картын мэдээллийг хуулбарлах боломжтой. Гэхдээ зөвхөн өөрийн картыг хуулбарлах, хууль ёсны зөвшөөрөлтэй байх шаардлагатай.Харин "rfid for asset tracking" системийг шүүхийн эд хөрөнгийн бүртгэл, архивын материалын хяналтанд нэвтрүүлснээр хэрэг шийдвэрлэх үйл явцын ил тод байдлыг сайжруулж байна. Жишээлбэл, "чай" үйлдвэрлэлийн салбарт ч мөн RFID технологийг ашиглан түүхий эд, бүтээгдэхүүний гарал үүслийг хянах, хуурамч бүтээгдэхүүнээс сэргийлэх туршилтуудыг хэрэгжүүлж байна.
Ийнхүү RFID технологи нь шүүхийн цахим сангийн аюулгүй байдал, хэрэглэгчийн хялбар байдлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ хууль эрх зүйн салбарт тэргүүлэх технологи болон хөгжиж байна.
Тухайн оны онцлог зохицуулалтад шүүхийн цахим системийн хөгжүүлэлт багтах бөгөөд 2018 онд нэвтрүүлсэн "Шүүхийн нэгдсэн цахим сан" төсөл нь шүүх хуралдааны зарын мэдээллийг цахимжуулж, иргэдийн шүүхэд хандах хугацааг 30%-иар бууруулсан. Мөн "Нэг цэгийн үйлчилгээ" загварын хэрэгжилт нь шүүх хуралдааны зарын хүртээмжийг сайжруулж, хэрэг маргааныг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх боломжийг бүрдүүлсэн.
Эдгээр арга хэмжээнүүд нь Монгол Улсын шүүхийн тогтолцооны ил тод, шуурхай байдлыг хангах, иргэдийн эрх ашгийг хамгаалахад чиглэсэн эрх зүйн шинэчлэлийн нэгэн илэрхийлэл юм. Цаашид технологийн дэвшлийг ашиглан зарын процессыг цахимжуулах, саналын чанарыг сайжруулах чиглэлээр тасралтгүй ажиллах шаардлагатай байна.