1 дүгээр сарын өр авлагын мэдээ

2015-11-03 17:35:32    |   272

---

Монгол Улсын 2026 оны 1 дүгээр сарын өр авлагын бодлого ба RFID технологийн хэрэглээ

Нэг. Өр авлагын өнөөгийн байдал ба төсвийн төлөвлөлт

2026 оны 1 дүгээр сард Монгол Улсын төсвийн орлого, зарлагын төлөвлөлт нь өмнөх жилүүдийн эдийн засгийн өсөлт, татварын өөрчлөлтөд тулгуурлан хийгджээ. 2025 оны 11 дүгээр сард батлагдсан 2026 оны төсөв-өөр нийт 31.9 их наяд төгрөг-ийг татвар, төлбөр хураамжаар төвлөрүүлэхээр төлөвлөсөн байна. Үүнээс 24.9 их наяд төгрөг нь урсгал зардалд зарцуулагдах бөгөөд төрийн албан хаагчдын цалин, тэтгэвэр, хүүхдийн мөнгө, эрүүл мэнд, боловсролын үйлчилгээ зэрэг нийгмийн халамжийн чиглэлд чиглэгджээ.

Татварын орлогын өсөлт нь өр авлагын удирдлагад чухал үүрэг гүйцэтгэж байна. Тухайлбал:

• Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар: 2020 онд 1.3 их наяд төгрөг байсан бол 2026 онд 6.5 их наяд төгрөг болж өсжээ.
• Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр: 2020 онд 484 тэрбум төгрөг байсан бол 2026 онд 1.5 их наяд төгрөг болж, 3 дахин нэмэгджээ.
• Нийгмийн даатгалын орлого: 2020 онд 1.5 их наяд төгрөг байсан бол 2026 онд 6.7 их наяд төгрөг болж өсжээ.

Эдгээр өсөлт нь төсвийн алдагдлыг бууруулах, өр авлагын дарамтыг багасгахад дэмжлэг үзүүлж байна.

Хоёр. Өр авлагын удирдлага ба хөдөө аж ахуйн салбар

Монгол Улсын эдийн засгийн гол тулгуур болох хөдөө аж ахуйн салбар нь өр авлагын удирдлагад чухал үүрэгтэй. 2024 оны статистик мэдээгээр:

• Малын тоо толгой: 108.22 сая толгойд хүрсэн бөгөөд үүнээс үхэр 7.16 сая, хонь 82.09 сая, ямаа 18.87 сая байна.
• Махны үйлдвэрлэл: 2024 онд 20,825.84 тонн мах үйлдвэрлэсэн бөгөөд үүнээс гахайн мах 2,849.89 тонн, үхрийн мах 5,672.15 тонн, хонины мах 7,832.16 тонн байна.

Гэвч малын гоц халдварт өвчин нь өр авлагын удирдлагад сөргөөр нөлөөлж байна. 2026 оны 1 дүгээр сард:

• Кент мужид гахайн Африк махны халдвар гарч, 58 толгой гахай өвчилж, 53 нь үхсэн, 277 толгойг устгасан байна.
• 2024 онд нийт 101 тохиолдол бүхий өндөр халдвартай малын өвчин бүртгэгдсэн бөгөөд 4 мужийн 5 суманд хөл хорио тогтоожээ.

Эдгээр өвчний дэгдэлт нь малын экспорт, махны үйлдвэрлэлийг бууруулж, малчдын орлогод сөргөөр нөлөөлж байна. Иймд Засгийн газар малын эрүүл мэндийн хяналтыг сайжруулах, вакцинжуулалтыг эрчимжүүлэх, өвчний дэгдэлтийг шуурхай хянах бодлого хэрэгжүүлж байна.

Гурав. RFID технологи ба өр авлагын удирдлага

Монгол Улсын Засгийн газар өр авлагын удирдлагыг сайжруулах, татварын хураалтыг нэмэгдүүлэх зорилгоор RFID (Radio Frequency Identification) технологийг нэвтрүүлж байна. 2023 оны 11 дүгээр сараас эхлэн:

• Тээврийн хэрэгслийн бүртгэл, татвар, даатгал, техникийн үзлэгийн мэдээллийг нэгтгэх зорилгоор RFID системийг ашиглах болсон.
• Улаанбаатар хотод 430 RFID уншигч төхөөрөмж суурилуулсан бөгөөд улсын хэмжээнд 7,500 км авто замын 33 татварын цэгт уг системийг нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байна.

RFID технологийн ач холбогдол:

1. Татварын хураалтыг нэмэгдүүлэх: Тээврийн хэрэгслийн татвар, даатгалын төлөлтийг бодит цаг хугацаанд хянах боломжтой болсноор төсвийн орлого нэмэгдэнэ.
2. Өр авлагын хяналтыг сайжруулах: Тээврийн хэрэгслийн өр авлага, торгуулийн мэдээллийг шуурхай хянах боломжтой болсноор өр авлагын дарамтыг бууруулна.
3. Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах: Техникийн үзлэгт хамрагдаагүй, даатгалгүй тээврийн хэрэгслийг шуурхай илрүүлэх боломжтой болно.

Дөрөв. Дүгнэлт

2026 оны 1 дүгээр сард Монгол Улсын өр авлагын удирдлага нь татварын өсөлт, малын эрүүл мэндийн хяналт, RFID технологийн нэвтрүүлэлт зэрэг бодлогуудад тулгуурлаж байна. Татварын орлогын өсөлт нь төсвийн алдагдлыг бууруулах, өр авлагын дарамтыг багасгахад дэмжлэг үзүүлж байгаа бол малын гоц халдварт өвчний дэгдэлт нь эдийн засагт сөргөөр нөлөөлж байна. Иймд Засгийн газар малын эрүүл мэндийн хяналтыг сайжруулах, вакцинжуулалтыг эрчимжүүлэх, өвчний дэгдэлтийг шуурхай хянах бодлого хэрэгжүүлэхийн зэрэгцээ RFID технологийг өр авлагын удирдлагад ашиглах замаар төсвийн орлогыг нэмэгдүүлэх, өр авлагын хяналтыг сайжруулах зорилтыг дэвшүүлж байна.kansas city rfid wristband manufacturers safe card where to buy can you make your own nfc tags how to get hyundai digital key card tucson nfc tags vendors new mexico nfc tags manufacturers rfid installation near me 2 how to factory reset an nfc tag silicone wristband manufacturer wisconsin rfid tags manufacturers nevada rfid wristband supplier paper wristbands for events near me