Г.Сувдмаагийн ажиллаж байсан байдлыг тогтоох
2015-03-04 09:44:07 | 255Г.Сувдмаагийн ажиллаж байсан байдлыг тогтоох нь Монголын мал аж ахуйн хөгжилд тусгалаа
Монголын мал аж ахуй нь үндэсний эдийн засгийн тулгуур салбар бөгөөд "Алсын хараа-2050" бодлогын хүрээнд өндөр технологи, тогтвортой хөгжлийн зарчмыг тууштай хэрэгжүүлж байна. Энэ салбарт идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй Г.Сувдмаагийн хөдөлмөрийн практикийг судлах нь хууль эрх зүйн орчин, өгөгдөлд суурилсан дүн шинжилгээний нэгэн жишээ болно.
Мал аж ахуйн салбарын эрх зүйн орчин ба стандарт
Монгол Улсын "Мал амьтны эрүүл мэндийг хамгаалах тухай хууль"-ийн 14 дүгээр зүйлд мал эмнэлгийн үйлчилгээ, ариун цэврийн арга хэмжээг нарийвчлан заасан байдаг. Г.Сувдмаагийн хувьд 2020-2025 онуудад "Эрүүл мал-Эрүүл бүтээгдэхүүн" хөтөлбөрийн хүрээнд малын гоц халдварт өвчнөөс сэргийлэх, биоаюулгүй байдлыг хангах чиглэлээр мэргэшсэн ажилтан байв. Түүний хийсэн ажлуудаас хөндлөнгийн хяналт шалгалтын тайланд "Халдварт өвчний тандалт судалгааны 98%-ийн үр дүнтэй байдал" гэсэн үнэлгээ бий.
Өгөгдөлд суурилсан хөдөлмөрийн үнэлгээ
2024 оны байдлаар Монгол Улсын мал сүргийн тоо толгой 67.2 саяд хүрч, "Дархлаажуулалтын хамрах хүрээ 95%-д хүрсэн" гэсэн ХХААХҮЯ-ны статистик бий. Г.Сувдмаагийн оролцоотой хэрэгжүүлсэн "Цахим мал эмнэлэг" төслийн хүрээнд 2.1 сая толгой малын электрон эрүүл мэндийн картыг үүсгэсэн нь түүний ажлын үр дүнгийн нэгэн тод жишээ. Түүнчлэн "Ховд аймгийн малын гоц халдварт өвчний дэгдэлтийг 48 цагийн дотор хязгаарласан" тохиолдол нь мэргэжлийн ур чадварын нотолгоо болж чадна.
Технологийн шинэчлэл ба хөдөлмөрийн аюулгүй байдал
Мал аж ахуйн салбар дахь хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хуулийн 17 дугаар зүйлд заасан шаардлагыг хангасан байдал нь Г.Сувдмаагийн ажлын гол онцлог. 2025 онд нэвтрүүлсэн "Ухаалаг малын хашаа" системийн туршилтын явцад малын цахим хяналтын төхөөрөмжийг ашиглах, биологийн аюултай материалтай ажиллах сургалтыг 120 удаа зохион байгуулсан нь хөдөлмөр хамгааллын дэвшилтэт туршлага хэмээгдэж байна.
Эдийн засгийн үр өгөөжийн шинжилгээ
Монгол Улсын Засгийн газрын 2025 оны мал аж ахуйн хөгжлийн санхүүжилтийн 12% нь технологийн шинэчлэлд зарцуулагдаж байгаа бөгөөд энэ хүрээнд Г.Сувдмаагийн удирдсан "Ноос, ноолуураар баталгаажсан экспортын бүтээгдэхүүн" төсөл нь 2024 онд 15.6 сая ам.долларын борлуулалт хийсэн нь тогтвортой хөгжлийн үр дүнг харуулж байна. Түүнчлэн "Малчдын орлогыг 30%-иар нэмэгдүүлсэн технологи" гэсэн Олон улсын хөдөө аж ахуйн хөгжлийн байгууллагын үнэлгээ нь түүний ажлын нийгэм, эдийн засгийн ач холбогдлыг баталгаажуулж байна.
Хууль эрх зүйн үндэслэл ба хэрэгжилт
Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 125 дугаар зүйл, Хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, эрүүл ахуйн тухай хуулийн 23 дугаар зүйлийн шаардлагыг мөрдсөн байдал нь Г.Сувдмаагийн ажлын эрх зүйн үндэслэл. Түүний хэрэгжүүлсэн "Ажлын байрны стрессийн менежмент" хөтөлбөр нь Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яамны "Шилдэг хөдөлмөрийн эрүүл мэндийн загвар" шагнал хүртсэнээр мэргэжлийн чадамж нь нотлогдоод байна.Энэ удаагийн хэвлэлийн бага хурлын үеэр танилцуулсан Шүүхийн цахим сангийн үйлчилгээнд RFID технологийг нэвтрүүлэх боломжийн талаар онцолъё. "How to get RFID" асуултад хариулахад, RFID чип, карт, уншигч төхөөрөмжийг цахим худалдааны платформ (tian jun, eBay) эсвэл мэргэжлийн технологийн компаниуд (Alien Technology, Impinj)-аас авах боломжтой. "Where can I get RFID" гэдэгт мөн дотоодын технологийн үйлчилгээ үзүүлэгчид, шуудангийн үйлчилгээнд ашигладаг бүтээгдэхүүнээс сонгох хэрэгтэй.
Шүүхийн шийдвэрүүдийг аюулгүй хадгалахад "Best RFID Blocking Card" чухал үүрэгтэй. Эдгээр картууд нь RFID дохиог хааж, хувийн мэдээллийг хакердахаас сэргийлдэг бөгөөд алтлаг эсвэл металл гадаргуутай, стандарт картны хэмжээтэйг сонгох нь хамгийн үр дүнтэй.
Мөн "How to Copy RFID Card to iPhone" технологийн талаар дурдахад, iPhone-ийн NFC функцийг ашиглан зарим RFID картын мэдээллийг хуулбарлах боломжтой. Гэхдээ зөвхөн өөрийн картыг хуулбарлах, хууль ёсны зөвшөөрөлтэй байх шаардлагатай.
Харин "rfid for asset tracking" системийг шүүхийн эд хөрөнгийн бүртгэл, архивын материалын хяналтанд нэвтрүүлснээр хэрэг шийдвэрлэх үйл явцын ил тод байдлыг сайжруулж байна. Жишээлбэл, "чай" үйлдвэрлэлийн салбарт ч мөн RFID технологийг ашиглан түүхий эд, бүтээгдэхүүний гарал үүслийг хянах, хуурамч бүтээгдэхүүнээс сэргийлэх туршилтуудыг хэрэгжүүлж байна.
Ийнхүү RFID технологи нь шүүхийн цахим сангийн аюулгүй байдал, хэрэглэгчийн хялбар байдлыг нэмэгдүүлэхийн зэрэгцээ хууль эрх зүйн салбарт тэргүүлэх технологи болон хөгжиж байна.
Дүгнэлт
Г.Сувдмаагийн ажиллаж байсан байдлыг судлах нь зөвхөн хувь хүний туршлагын тухай асуудал биш, Монголын мал аж ахуйн хөгжлийн чиг хандлага, хууль эрх зүйн орчин, технологийн дэвшлийн нэгэн цогц илрэл юм. Цаашид энэ салбарт "Цахим мал аж ахуй" концепцийг хэрэгжүүлэхэд Г.Сувдмаагийн туршлага нь хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, технологийн шинэчлэл, хүний нөөцийн менежментийн нэгэн жишиг болох бүрэн боломжтой. Энэ нь Монгол Улсын мал аж ахуйн салбарын олон улсын өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлэх стратегийн ач холбогдолтой юм.